Vào đầu tháng 8 năm 2026, kế hoạch tư nhân hóa các giải đấu của FIFA, đặc biệt là việc bán cổ phần World Cup, đã chính thức bị hủy bỏ sau làn sóng phản đối mạnh mẽ từ các liên đoàn bóng đá châu lục. Sự kiện này đã đẩy Chủ tịch FIFA Gianni Infantino vào một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng, đối mặt với sự chia rẽ nội bộ và áp lực lớn từ các liên đoàn thành viên, đặt ra nhiều câu hỏi về tương lai lãnh đạo của ông và định hướng quản trị bóng đá thế giới.
Các điểm chính
- Kế hoạch FIFA Forward Enterprise (FFE) nhằm bán cổ phần World Cup và Club World Cup để huy động 4,2 tỷ USD đã bị hủy bỏ vào ngày 1 tháng 8 năm 2026.
- UEFA, CONCACAF và AFC là những liên đoàn hàng đầu phản đối mạnh mẽ, cáo buộc Infantino “vi phạm lòng tin cơ bản” và “lừa dối”.
- Quyết định rút lại kế hoạch được coi là một thất bại lớn đối với Infantino, gây nghi ngờ về khả năng ông tiếp tục giữ chức vụ sau tháng 3 năm 2027.
- Sự chia rẽ nội bộ FIFA có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể trong quản trị và tài chính của bóng đá thế giới.
- FIFA đã đưa ra lời xin lỗi về những sai sót trong việc xử lý kế hoạch, nhưng điều này chưa đủ để xoa dịu các liên đoàn phản đối.
Kế hoạch tư nhân hóa World Cup và làn sóng phản đối
Kế hoạch tư nhân hóa các giải đấu của FIFA, được biết đến với tên gọi FIFA Forward Enterprise (FFE), là một đề xuất đầy tham vọng nhằm huy động hàng trăm triệu đô la bằng cách bán một phần đáng kể quyền thương mại của World Cup nam và nữ, cùng với Club World Cup, cho các nhà đầu tư tư nhân. FIFA ước tính có thể huy động tới 4,2 tỷ USD dựa trên mức định giá 20 tỷ USD cho FFE.
Kế hoạch này hứa hẹn sẽ tăng khoản phân phối cho 211 hiệp hội thành viên của FIFA lên “hơn 10 tỷ USD”, với đề nghị tùy chọn 20 triệu USD cho những người tham gia nếu đăng ký trước ngày 19 tháng 9.
Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải sự phản đối gay gắt và rộng rãi từ nhiều liên đoàn bóng đá lớn trên thế giới. UEFA (châu Âu), CONCACAF (Bắc, Trung Mỹ và Caribe) và AFC (châu Á) là những liên đoàn đi đầu trong việc bày tỏ sự không hài lòng. Họ cho rằng kế hoạch này thiếu sự minh bạch và tham vấn, đồng thời lo ngại về việc mất quyền kiểm soát các giải đấu quan trọng nhất của bóng đá thế giới vào tay các nhà đầu tư tư nhân.
UEFA thậm chí đã đe dọa tẩy chay các giải đấu tương lai của FIFA nếu kế hoạch không bị hủy bỏ, cho thấy mức độ nghiêm trọng của sự phản đối. Các liên đoàn này đã cáo buộc Chủ tịch Infantino “vi phạm lòng tin cơ bản” và “lừa dối” trong việc thúc đẩy kế hoạch, nhấn mạnh rằng bóng đá thuộc về tập thể chứ không phải của riêng chủ tịch FIFA.
Áp lực chính trị và sự chia rẽ nội bộ FIFA
Việc hủy bỏ kế hoạch FFE vào ngày 1 tháng 8 năm 2026, theo tuyên bố của Gianni Infantino, là do dự án này “đã tạo ra những chia rẽ không còn vì lợi ích của mục tiêu” ban đầu. Quyết định này được coi là một thất bại lớn đối với Infantino và đã đẩy ông vào một cuộc khủng hoảng chính trị nghiêm trọng. Sự kiện này không chỉ làm suy yếu quyền lực của ông mà còn dấy lên nghi ngờ về khả năng ông tiếp tục giữ chức vụ sau tháng 3 năm 2027.
Áp lực đối với Infantino không chỉ đến từ bên ngoài mà còn từ nội bộ FIFA. Một số cố vấn cấp cao của ông, bao gồm Carlos Cordeiro (cố vấn cấp cao về chiến lược và quản trị toàn cầu), đã từ chức để phản đối kế hoạch. Giám đốc điều hành của FIFA, Kevin Lamour, cũng chỉ trích “sự thiếu tôn trọng nghiêm trọng” của Infantino trong việc cố gắng thông qua kế hoạch với sự tham vấn tối thiểu. Những sự từ chức và chỉ trích này cho thấy sự chia rẽ sâu sắc trong ban lãnh đạo FIFA, làm suy yếu thêm vị thế của chủ tịch.
Các liên đoàn phản đối hiện đang tìm kiếm ứng cử viên để tranh cử với Infantino trong cuộc bầu cử FIFA năm tới, cho thấy một cuộc chiến quyền lực có thể sắp diễn ra. Mặc dù FIFA đã đưa ra lời xin lỗi về những sai sót trong việc xử lý kế hoạch, nhưng UEFA cho rằng lời xin lỗi này là không đủ để khôi phục lòng tin, cho thấy mối quan hệ giữa FIFA và các liên đoàn thành viên vẫn còn căng thẳng.
Tác động đến quản trị bóng đá thế giới
Sự chia rẽ trong nội bộ FIFA và việc hủy bỏ kế hoạch FFE có thể dẫn đến những thay đổi đáng kể trong quản trị bóng đá thế giới. Nó đặt ra câu hỏi về mô hình tài chính và thương mại mà FIFA sẽ theo đuổi trong tương lai để tăng doanh thu, đặc biệt khi kế hoạch tư nhân hóa đã thất bại. FIFA có thể sẽ phải tìm kiếm các phương án khác, có tính đến sự đồng thuận và tham vấn rộng rãi hơn từ các liên đoàn thành viên.
Ngoài ra, sự kiện này cũng có thể thúc đẩy một cuộc cải tổ trong cấu trúc quản lý của FIFA, nhằm tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và sự tham gia của các liên đoàn thành viên vào quá trình ra quyết định. Việc các liên đoàn lớn như UEFA, CONCACAF và AFC thể hiện sức mạnh và sự đoàn kết trong việc phản đối kế hoạch của Infantino cho thấy tầm ảnh hưởng ngày càng tăng của họ trong việc định hình tương lai của bóng đá thế giới.
Tương lai của FIFA và Gianni Infantino
Với việc kế hoạch bán cổ phần World Cup đổ bể và làn sóng phản đối mạnh mẽ, tương lai của Gianni Infantino tại FIFA đang trở nên bấp bênh hơn bao giờ hết. Quyết định rút lại kế hoạch là một đòn giáng mạnh vào uy tín và quyền lực của ông. Các liên đoàn đối lập chắc chắn sẽ tận dụng cơ hội này để tìm kiếm một sự thay đổi lãnh đạo trong cuộc bầu cử FIFA sắp tới.
FIFA sẽ phải đối mặt với thách thức lớn trong việc hàn gắn những rạn nứt nội bộ và khôi phục lòng tin từ các liên đoàn thành viên. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận mới trong quản trị, ưu tiên sự hợp tác và tham vấn thay vì các quyết định đơn phương. Tương lai của bóng đá thế giới sẽ phụ thuộc vào cách FIFA giải quyết cuộc khủng hoảng này và định hình lại chiến lược phát triển của mình.
Ý nghĩa đối với người hâm mộ và bóng đá
Đối với người hâm mộ bóng đá, cuộc khủng hoảng tại FIFA có thể không trực tiếp ảnh hưởng đến các trận đấu trên sân cỏ ngay lập tức, nhưng nó có tác động dài hạn đến cách các giải đấu được tổ chức, tài trợ và quản lý. Việc đảm bảo rằng bóng đá vẫn thuộc về tập thể và được quản lý một cách minh bạch là điều cần thiết để duy trì sự hấp dẫn và tính toàn vẹn của môn thể thao vua.
Những thay đổi trong quản trị FIFA có thể ảnh hưởng đến việc phân bổ nguồn lực, phát triển bóng đá ở các khu vực khác nhau và thậm chí là định dạng của các giải đấu lớn trong tương lai.
Sự kiện này cũng là một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc giám sát và trách nhiệm giải trình trong các tổ chức thể thao lớn. Nó cho thấy rằng ngay cả những kế hoạch tài chính đầy tham vọng cũng cần phải có sự đồng thuận và ủng hộ rộng rãi để thành công, đặc biệt khi chúng liên quan đến các tài sản quý giá như World Cup.